Phiên họp xử lý chuyển hướng người chưa thành niên phạm tội: Hướng đi nhân văn, hiệu quả

Chiều ngày 05/5/2026, tại Hội trường Công an phường Long Khánh, thành phố Đồng Nai đã tổ chức phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng đối với 14/15 bị can là người chưa thành niên trong vụ án “Cố ý gây thương tích” xảy ra tại phường Long Khánh và xã Xuân Định, tỉnh Đồng Nai (nay là thành phố Đồng Nai). 

Phiên họp có sự tham gia của đại diện Viện kiểm sát, Cơ quan điều tra cùng Cán bộ làm công tác xã hội. Đáng chú ý, có 09 Trợ giúp viên pháp lý (TGVPL) của Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 1, thành phố Đồng Nai tham gia TGPL ngay từ đầu giai đoạn tố tụng cho 14/15 bị can. Sự tham gia kịp thời của đội ngũ TGVPL đã góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho người chưa thành niên, đồng thời thể hiện rõ vai trò của trợ giúp pháp lý trong quá trình giải quyết vụ án theo hướng nhân văn, phù hợp với chính sách hình sự đối với người chưa thành niên.

Hình ảnh phiên họp

Trong quá trình tham gia tố tụng, các TGVPL đã chủ động thu thập, cung cấp tài liệu, làm rõ nhân thân, hoàn cảnh gia đình, điều kiện sống và quá trình học tập của các bị can; đồng thời phân tích các yếu tố pháp lý liên quan đến độ tuổi, tính chất, mức độ hành vi và khả năng giáo dục, cải tạo tại cộng đồng. Trong vụ án này, các TGVPL đã đề xuất áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng theo quy định tại Điều 36 Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024, cụ thể là các biện pháp: giáo dục tại xã, phường, thị trấn và thực hiện công việc phục vụ cộng đồng qua đó bảo đảm đúng quy định của pháp luật và phù hợp với lợi ích tốt nhất của người chưa thành niên trên cơ sở các tình tiết diễn ra tại phiên họp cũng như Báo cáo điều tra xã hội của các thành viên làm công tác xã hội trong vụ án, phía Trợ giúp viên pháp lý đã thống nhất với phương án xử lý nêu trên.

Hình ảnh TGVPL phát biểu tại phiên họp

Tại phiên họp, các bị can đều thừa nhận hành vi, thể hiện thái độ ăn năn hối cải; gia đình và người giám hộ đồng thuận với phương án xử lý. Đại diện các cơ quan tiến hành tố tụng, chính quyền địa phương và người làm công tác xã hội thống nhất đánh giá việc áp dụng 2 biện pháp là giáo dục tại xã, phường, thị trấn và thực hiện công việc phục vụ cộng đồng với thời gian 12 tháng và 16 tháng là phù hợp, vừa bảo đảm tính răn đe, vừa tạo cơ hội cho các em sửa chữa sai lầm. 

Hình ảnh Kiểm sát viên phát biểu tại phiên họp

Cuối phiên họp, các bị can cam kết chấp hành nghiêm quy định pháp luật và các nghĩa vụ được giao để được xem xét, đánh giá trong quá trình thực hiện biện pháp xử lý chuyển hướng.

Hình ảnh đối tượng và gia đình đối tượng tại phiên họp

Vai trò của TGVPL được thể hiện rõ nét không chỉ ở việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên mà còn ở việc kết nối giữa cơ quan tiến hành tố tụng với gia đình, chính quyền địa phương; góp phần định hướng nhận thức, giúp các em hiểu rõ hành vi vi phạm và trách nhiệm của mình. Những phân tích, đề xuất của TGVPL là cơ sở quan trọng để cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định áp dụng biện pháp chuyển hướng thay vì xử lý theo thủ tục tố tụng thông thường. 

Việc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng trong vụ án là minh chứng cho chính sách hình sự tiến bộ của Nhà nước đối với người chưa thành niên, trong đó có sự đóng góp thiết thực của hệ thống trợ giúp pháp lý. Thông qua hoạt động tham gia tố tụng kịp thời, hiệu quả, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 1, thành phố Đồng Nai đã góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân, đồng thời lan tỏa giá trị nhân văn của pháp luật trong thực tiễn. 

Thanh Hằng