NGÀNH TƯ PHÁP ĐỒNG NAI PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG, KHẲNG ĐỊNH VAI TRÒ, VỊ THẾ TRONG KỶ NGUYÊN MỚI

Kỷ niệm Ngày truyền thống ngành Tư pháp Việt Nam và Ngày thành lập ngành Tư pháp Đồng Nai là dịp ôn lại chặng đường xây dựng, trưởng thành; đồng thời khẳng định quyết tâm đổi mới tư duy, phương thức quản lý, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần xây dựn nền hành chính pháp quyền hiện đại, chuyên nghiệp, công khai, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

Ngày 28/8/1945, cùng với sự ra đời của Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Bộ Tư pháp được thành lập, đánh dấu sự ra đời của nền tư pháp cách mạng Việt Nam. Trên cơ sở ý nghĩa lịch sử đó, ngày 07/11/1995, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 715-TTg, chính thức lấy ngày 28/8 hằng năm là Ngày truyền thống của ngành Tư pháp. Trải qua 81 năm xây dựng và phát triển, ngành Tư pháp luôn gắn bó mật thiết với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, góp phần xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và phục vụ yêu cầu phát triển đất nước.

Trong từng giai đoạn lịch sử, chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của ngành Tư pháp có sự điều chỉnh phù hợp, nhưng yêu cầu xuyên suốt vẫn là thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm kỷ cương, công bằng, công lý và lợi ích hợp pháp của Nhân dân. Từ công tác xây dựng, kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật đến tổ chức thi hành pháp luật; từ phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở, trợ giúp pháp lý đến quản lý hộ tịch, quốc tịch, chứng thực và các lĩnh vực bổ trợ tư pháp, mỗi nhiệm vụ đều trực tiếp góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với chính quyền.

Hòa chung tiến trình đó, ngành Tư pháp Đồng Nai được thành lập ngày 03/3/1982. Từ những ngày đầu với tổ chức bộ máy còn rất gọn, chỉ có 07 cán bộ, qua 44 năm xây dựng và trưởng thành, ngành Tư pháp Đồng Nai từng bước được kiện toàn, phạm vi quản lý ngày càng toàn diện, chất lượng tham mưu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ ngày càng được nâng lên. Các thế hệ công chức, viên chức, người lao động của ngành đã kế thừa tinh thần đoàn kết, tận tụy, trách nhiệm; chủ động bám sát thực tiễn, tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương giải quyết nhiều vấn đề pháp lý phát sinh, góp phần giữ vững kỷ cương và tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội.

Dấu ấn của ngành Tư pháp Đồng Nai được thể hiện trước hết ở vai trò cơ quan tham mưu giúp chính quyền địa phương quản lý thống nhất công tác tư pháp. Việc thẩm định, kiểm tra, rà soát văn bản được chú trọng nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và khả thi của các cơ chế, chính sách. Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật ngày càng hướng mạnh về cơ sở, đa dạng hóa hình thức tiếp cận; hoạt động hành chính tư pháp, bổ trợ tư pháp và trợ giúp pháp lý từng bước nâng cao chất lượng, tạo điều kiện để người dân, tổ chức tiếp cận pháp luật, thực hiện quyền và nghĩa vụ thuận lợi hơn. Qua đó, vai trò, vị trí của ngành Tư pháp trong hệ thống chính trị địa phương tiếp tục được khẳng định.

Năm 2026 mở ra một dấu mốc phát triển mới khi thành phố Đồng Nai được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Đồng Nai, chính thức hoạt động theo tên gọi mới từ ngày 30/4/2026. Vị thế mới của địa phương đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản trị, xây dựng thể chế, cải cách hành chính và tổ chức thi hành pháp luật. Trong bối cảnh đó, Sở Tư pháp thành phố Đồng Nai không chỉ thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn thường xuyên mà còn phải chủ động tham mưu xử lý kịp thời những vấn đề pháp lý mới, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch, ổn định, khơi thông nguồn lực và phục vụ mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của thành phố.

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng để nâng cao năng lực quản trị công. Đối với ngành Tư pháp, chuyển đổi số không đơn thuần là chuyển hồ sơ giấy thành hồ sơ điện tử hoặc đưa thủ tục hành chính lên môi trường mạng, mà là quá trình đổi mới toàn diện phương thức chỉ đạo, điều hành, quy trình nghiệp vụ và cách thức cung cấp dịch vụ pháp lý công. Mục tiêu cuối cùng là hình thành nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, vận hành dựa trên dữ liệu, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy mức độ hài lòng và hiệu quả thực chất làm thước đo.

Trên tinh thần đó, ngành Tư pháp Đồng Nai xác định tiếp tục chuẩn hóa, số hóa và nâng cao chất lượng dữ liệu chuyên ngành; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống thông tin; khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, dữ liệu công chứng, chứng thực, đấu giá tài sản, thừa phát lại và các lĩnh vực tư pháp khác theo thẩm quyền. Cùng với việc mở rộng dịch vụ công trực tuyến, cần đẩy mạnh tái cấu trúc quy trình, sử dụng biểu mẫu điện tử, thanh toán trực tuyến, số hóa kết quả giải quyết và theo dõi tiến độ trên môi trường số, qua đó giảm giấy tờ, thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu và các công cụ số cần được triển khai có trọng tâm, phù hợp với đặc thù công tác tư pháp. Công nghệ có thể hỗ trợ tra cứu, tổng hợp, đối chiếu quy định; phát hiện nội dung có dấu hiệu mâu thuẫn, chồng chéo; theo dõi nhiệm vụ, cảnh báo tiến độ; phân loại hồ sơ và hỗ trợ xây dựng báo cáo. Tuy nhiên, mọi kết quả do hệ thống gợi ý phải được công chức có thẩm quyền kiểm tra, thẩm định và chịu trách nhiệm. Trí tuệ nhân tạo chỉ là công cụ hỗ trợ, không thay thế tư duy pháp lý, bản lĩnh nghề nghiệp, trách nhiệm công vụ và quyết định của con người. Chuyển đổi số trong lĩnh vực tư pháp phải gắn chặt với bảo đảm an toàn, an ninh thông tin, bảo vệ bí mật nhà nước, dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư. Mỗi hệ thống, quy trình và giải pháp công nghệ cần được kiểm soát từ khâu thiết kế, phân quyền truy cập, xác thực người dùng đến lưu vết, sao lưu và xử lý sự cố. Đồng thời, phải thường xuyên rà soát chất lượng dữ liệu, xác định rõ trách nhiệm cập nhật, kiểm duyệt và khai thác, không để dữ liệu sai, thiếu hoặc chậm được xử lý làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Đây là điều kiện nền tảng để xây dựng niềm tin số trong hoạt động của cơ quan nhà nước.

Con người tiếp tục là yếu tố quyết định thành công. Ngành Tư pháp Đồng Nai cần xây dựng đội ngũ công chức, viên chức vừa vững vàng về chính trị, tinh thông pháp luật và nghiệp vụ, vừa có năng lực số, tư duy dữ liệu và khả năng thích ứng với phương thức làm việc mới. Mỗi cán bộ tư pháp phải chủ động tự học, cập nhật kiến thức, đổi mới tác phong, tăng cường phối hợp và đề cao đạo đức công vụ; sử dụng công nghệ đúng mục đích, đúng thẩm quyền, có kiểm soát. Cùng với đó, cần khuyến khích các sáng kiến từ thực tiễn, nhân rộng mô hình hiệu quả, coi kết quả đổi mới là một tiêu chí đánh giá chất lượng thực thi nhiệm vụ.
             Tạo chuyển biến đồng bộ, Sở Tư pháp tiếp tục phát huy vai trò đầu mối pháp lý, tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp công nghệ trong nghiên cứu, thử nghiệm, hoàn thiện các giải pháp số. Việc đầu tư phải có trọng tâm, kế thừa hạ tầng dùng chung, tránh phân tán, trùng lặp; đồng thời gắn chặt giữa cải cách thủ tục hành chính với chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ và chia sẻ dữ liệu. Mỗi sản phẩm số phải giải quyết được một vấn đề thực tiễn, có chỉ tiêu đánh giá, có cơ chế vận hành lâu dài và mang lại lợi ích rõ ràng cho người sử dụng.

Kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống ngành Tư pháp Việt Nam và 44 năm Ngày thành lập ngành Tư pháp Đồng Nai là dịp để mỗi công chức, viên chức, người lao động thêm tự hào, trân trọng những đóng góp của các thế hệ đi trước và nhận thức đầy đủ hơn trách nhiệm trong giai đoạn mới. Phát huy truyền thống đoàn kết, kỷ cương, trách nhiệm, tận tụy, ngành Tư pháp Đồng Nai quyết tâm tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng tham mưu, tổ chức thi hành pháp luật và cung cấp dịch vụ công; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số an toàn, hiệu quả, qua đó khẳng định vai trò, vị trí của ngành trong kỷ nguyên mới, góp phần xây dựng thành phố Đồng Nai phát triển, văn minh và phục vụ Nhân dân.

PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG - ĐỔI MỚI - PHỤNG SỰ NHÂN DÂN